Nüfus Kayıtları

Osmanlı İmparatorluğu’nda ilk nüfus sayımının 1831’de yapıldığı; bu sayımda da sadece erkeklerin sayıldığı bilinmektedir (bkz:Türkiye’de Nüfus Sayımlarının Tarihi). Bunu izleyen ve ihtiyaca göre diğer nüfus sayımları da aslında silah altına alınacak kişilerin tespitine yöneliktir. Bu kayıtlar saklı değildir. Saklı olsalar dahi soyadının kullanılmadığı bir döneme ait oldukları için, bugün bu kayıtlarda birisini tespit etmek mümkün olmayacaktı. Kendi isminin önünde babasının ismini taşıyan kişilerden doğru olanını tespit etmek özellikle göç edilen coğrafyalar için neredeyse imkânsızdır.

Türkiye’de soyadı kanunu 21 Haziran 1934’te yayınlanmıştır (bkz:Soyadı Kanunu). Bu tarihten önceki her kayıt baba ismiyle geçmektedir. Soyadınızın kelime anlamı belirgin bir hikâyeyi içeriyormuş gibi görünebilirse de, 1934’ün günlük gazetelerinde (örneğin İkdam) ikişer sayfa halinde soyadı önerilerinin vatandaşın beğenisine sunulduğunu belirtmek gerekir. Dedenizin soyadınızı buradan seçmiş olma ihtimali vardır. Diğer yandan İçişleri Bakanlığı’na bağlı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’nde eski kayıtların tutulup tutulmadığına dair elimde henüz bir bilgi yok. Böyle bir bilgiye eriştiğimde burada paylaşacağım. Bağlı olduğunuz nüfus müdürlüğündeki kayıtları, ilgili müdürlüğe bir dilekçe ile başvurup görme imkânına sahipsiniz. Benim kendi nüfusumun olduğu Silivri’deki müdürlükle konuştuğumda bana verdikleri bilgi bu doğrultudaydı. Bazı müdürlüklerde kimi defterlerin Eski Türkçe olarak durduğu ve henüz yeni harflere çevrilmediği bilgisine ise ihtiyatla yaklaşıyorum. Ben şu anda Türkiye dışındayım, Türkiye’ye döndüğümde bir örnek oluşturabilme ihtimali yüzünden kendi nüfus müdürlüğüme giderek yaşayacaklarımı burada yazacağım. Bu zamana kadar birtakım genel bilgilerle idare etmek zorundayım.

Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’nün MERNİS (Merkezi Nüfus İdaresi Sistemi) projesi kapsamında 1999 itibariyle 122 milyon kayıdın sayısal ortama aktarıldığını biliyoruz. Bu kayıtların internette yayımlamasını hukukçular sakıncalı buluyor, genel müdürlüğünde böyle bir planı olduğuna dair herhangi bir iz yok. Ancak burada bizim için önemli olan ilgili kayıtların ne kadar geriye gittiğini öğrenebilmek. Çoğunuzun bildiği gibi Türkiye’de 9 Ekim 2003’te Bilgi Edinme Kanunu yürürlüğe kondu. Bu kanun çevresinde kamu kurumlarından ulaşabileceğimiz bilgileri on-line olarak isteyebiliyoruz. Aile Tarihi araştırmalarında araştırmacılara yardımcı olabilecek türden bilgilerin ne kadarına ulaşabileceğiz hep beraber göreceğiz.

About these ads

2 Yanıt to “Nüfus Kayıtları”

  1. ercan ozan Says:

    şeyh sait isyanı döneminde köylerdeki ağalarla beraber nenemin babası sürülmüş ondan sonra haber alınamamış ısparta cıvarına sürülmüş halk ozanıymış sevdalı mehmet adında zaten sürgüne sazıyla beraber gitmiş aşırı duygusalmış ünlü olabileceğini tahmin ediyorum izini sürmeye karar verdim evlendimi orda çocukları oldu mu yoksa kimsesiz olarak öldümü ıspartada bir türbe gördük sevdalı baba diye o olduğuna inandırmak istiyoruz nereden yardım bulabiliriz soyadı olmadan kayıdat kuyudat olmadan yardım istiyorum

  2. musemma Says:

    Sayın Ozan,
    Sevdalı Mehmet’le ilgili bendeki kaynaklara baktım, ne yazık ki bir şey çıkmadı. Aklıma size önerebileceğim bir kaç yol geliyor. İlki, bahsettiğiniz türbe. Türbeler Kültür Bakanlığı’na bağlı, belki orada belli bir kayıtları vardır, kimin yattığına, kimin yaptırdığına, yapılış tarihine dair. Eğer 19. yy türbesiyse sizi büyük dedeniz olması ihtimali azalır.
    Saz Şairleri Antoloji çalışmaları bol sayıda yapıldı, ben bendekiler taradım, bir sonuca ulaşamadım. Sevdalı ve Mehmet kelimeleri yan yana gelmesi kolay, bir başkası bu siimle yaşamış olabilir ancak Kastamonu Abana’da yayınlanan bir yerel gazetede, İkinci Dünya Savaşı’ndaki kıtlık günlerine dair halkla söyleşiler yapılmış, bu kişilerden birinin adı Mehmet Kara ancak Sevdalı Mehmet olarak da biliniyormuş, isteseniz bir bakın:http://abanagazetesi.com/kitlikyoksulluk.htm

    Ben bakmaya devam edeceğim, size iyi şans dilerim.
    Müsemma

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s


Takip Et

Her yeni yazı için posta kutunuza gönderim alın.

Diğer 32 takipçiye katılın

%d blogcu bunu beğendi: